Değerli okuyucularımız eski genel başkanların hepsine çağrı yaptık ve sayfalarımızı sonuna kadar açtık. Bahis olaylarından sonra anlaşıldı ki futbol ailesi içerisinde aynı maddeden sadece MHK talimatları nedeniyle hakemlerin daha çok mağduriyet yaşadığı gerçeği ortaya çıktı.
Bu konuda eski TFFHGD Genel başkanlarına sorular sorduk ve cevaplayanları anında sizlerin görüşlerinize sunduk.
Bu sefer ki konuğumuz, 2006-2011 yılları arasında genel sekreter, 2011-2012 yılları arasında genel başkanlık yapan Av. Murat Söylemez oldu.
CEZA EŞİTSİZLİĞİ VE ADALET
Hakemin Sesi: Aynı talimatın 57. maddesinden ceza alan futbolcu 45 günle sahaya dönerken, hakem neden 8–10 ay ceza alıyor ve mesleği fiilen bitiyor?
Bu tablo sizce adalet midir, yoksa hakemlere yönelik sistematik bir cezalandırma mıdır?
Av. Murat Söylemez: Dosyalarda gördüğümüz tablo, hukuki eşitlik ilkesine aykırıdır. Futbolcular için “eylemin yoğunluğu” göz önüne alınarak kısa süreli cezalar verilirken, hakemler için aynı eylemler çok daha ağır yaptırımlarla sonuçlanıyor. Bu durum, “aynı suça farklı ceza” verilmesi anlamına gelir ve Anayasa’nın eşitlik ilkesini ihlal eder. Hakemler üzerinde senaryo yazmayı seven bir ülkede, bu yaklaşımla odak hakemlere kaydırılmak istenip MHK ve TFF kendisini güvenli duvar ardına konumlandırmak istemektedir.
Hakemin Sesi: Hakemlerin meslek güvencesi neden futbolcularla aynı hassasiyetle korunmuyor?
Av. Murat Söylemez: Bu, hakemlere yönelik sistematik bir dezavantaj olarak görülebilir. Futbolcuların kulüpleri, sendikaları ve basın desteği varken, hakemler kurumsal bir koruma mekanizmasından yoksun. Bu eşitsizlik, hakemlik mesleğini “güvencesiz” hale getiriyor. Keza TFF’nin bahis soruşturmasının da başlangıç ve gelişme aşamaları da somut göstergesi. Hakemlere gelince veriler açısından herhangi bir kontrol ve imtina etmeden sağlıksız şekilde alelacele açıklanan sayılar, futbolun diğer paydaşları söz konusu olduğunda gecikmeli, filtreli ve haftalarca detaylı incelenerek açıklanabiliyor.
TALİMATLAR VE HUKUKİ DURUM
Hakemin Sesi: TFF Disiplin Talimatında “bahis” fiili için futbolcu ve hakem arasında neden fiili bir ceza eşitliği yok?
Av. Murat Söylemez: Futbol Disiplin Talimatı’nın 57. maddesi, “eylemin yoğunluğu” gibi muğlak bir kriter içeriyor. Bu kriterin uygulanmasında futbolcular ve hakemler arasında tutarlı bir ölçüt yok. FIFA ve UEFA düzenlemeleri, bahis yasağını sporun dürüstlüğünü korumak için getirir, ancak cezalar orantılı ve adil olmalıdır.
Hakemin Sesi: Bu eşitsizlik sizce nasıl düzeltilir?
Av. Murat Söylemez: Bu eşitsizliği düzeltmek için:
1-“Yoğunluk” kriteri netleştirilmeli ve objektif ölçütler (bahis miktarı, süresi, sportif sonuçla ilişkisi) belirlenmeli.
2-Cezaların üst sınırı hakemler için de futbolcularla uyumlu hale getirilmeli.
3-Geçmişe yürümezlik ilkesi titizlikle uygulanmalı; hakemlik öncesi döneme ait eylemler ağır cezalandırılmamalı.
HAKEMLERİN YALNIZ BIRAKILMASI
Hakemin Sesi: Ceza alan hakemlerin arkasında neden güçlü bir kurumsal duruş göremiyoruz?
Av. Murat Söylemez: TFFHGD’nin yapısı ve Federasyonla ilişkisi, zaman zaman “dik duramama” sorunu yaratabiliyor. Hakemler, Federasyonun bir parçası olarak görüldüğü için, derneklerinin de “bağımsız bir savunma mekanizması” gibi hareket etmesi zorlaşıyor. Dernek, MHK’nın sopa gösterdiği bir kurum haline dönüştürüldü. Sahada görev almak isteyenlerin dernekle ilişkileri dikkate alınır hale getirildi.
Hakemin Sesi: Hakemler cezalandırılırken TFFHGD neden sessiz kalıyor?
Av. Murat Söylemez: Ancak bu sessizlik, hakemlerin psikolojik ve hukuki çıkmazını derinleştiriyor.
TFFHGD, hakemlerin mesleki haklarını savunmak için daha etkin bir hukuk birimi kurmalı ve kamuoyu oluşturmalı. 27 Ekim’de bahis soruşturması başladıktan 3 ay geçmişti ki nihayet TFFHGD açıklama yapabildi. Bu süreçte pek çok hakemin suçsuz olduğu anlaşılmıştı, FIFA hakemine bile haberi olmadan sahte hesaplar açıldığı görüldü. Ancak bir kelam edebilen bir dernek olamadı.
KURUMSAL SORUMLULUK
Hakemin Sesi: Federasyon nezdinde hakemleri savunmak yerine “fedakârlık” mı isteniyor?
Av. Murat Söylemez: Maalesef, Türk futbol kültüründe hakemler “kolay hedef” haline gelmiştir. Federasyon, kamuoyu baskısını azaltmak için hakemleri “feda etme” eğiliminde. Bu, hakemlik mesleğini onursuz ve güvencesiz bir konuma itiyor. Sözde kadrolarda gençleştirme adı altında TFF’ye ve MHK’ya genç jenerasyonun biat etmesine evrildi hakemlik. 2022 ve 2024’te nedensiz yok edilen onlarca hakemden sonra mevcut kadroda 2020’den önce Süper Lig’e çıkmış tecrübeli isim kalmadı. 2020 ve sonrası gelen genç nesil de tecrübesizliğin ve MHK’nın yanlış stratejisinin kurbanı hale getirildi.
Ancak esaslı durum daha eskilere dayanıyor aslında. Bu keyfi uygulama 2007-2008 yılında dönemin Merkez Hakem Kurulu tarafından hiçbir haklı ve açık gerekçeye dayandırılmadan birçok hakemin kariyerlerini bir gecede sonlandırılması ile başladı. O günden sonra da tabiri caizse bir türlü dikiş tutmadı ve futbol kamuoyu önünde hakemler yukarıda da değindiğim gibi “kolay hedef” haline sokuldu.
İşin en ilginci ise bu adaletsizliği başlatanların şimdilerde olanlara adalet bekçiliği yapmaya çalışıp, bir anlamda kendi yaptıklarını unutturmaya çalışmasıdır. Bu camia hiçbir şeyi unutmaz.
Hakemin Sesi: Hakem hatalarında ya da disiplin olaylarında neden ilk gözden çıkarılan taraf hep hakem oluyor?
Av. Murat Söylemez: Hakemler, hata yapma potansiyeli olan insanlardır; ancak bu, her hatanın cezalandırma nedeni olması gerektiği anlamına gelmez. Disiplin süreçleri, hakemlerin mesleki itibarını koruyacak şekilde revize edilmeli. Neticede ülkede bir futbol kültürü yok. Futbol denilince tamamen hakem senaryoları üzerinden dönen ve kulüpleri güç seviyelerine göre bir yapı var. Kulüp/TFF taleplerine göre bugünün sözde gençleştirilerek yapılanan isimleri, bir sonraki MHK’nın da yine kulüpler ve TFF’nin “eskiyen yüzleri” furyasında yok edilenler olacaklar.
GELECEK VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ
Hakemin Sesi: Bugün genel başkan olsanız, bu ceza adaletsizliğini düzeltmek için ilk hangi adımı atardınız?
Av. Murat Söylemez: Eğer bugün Genel Başkan olsaydım, ilk adım olarak:
1-TFF ile acilen bir çalışma grubu kurar, talimatlardaki eşitsizlikleri masaya yatırırdım.
2-Hakemler için bağımsız bir hukuk ve psikolojik destek birimi oluştururdum.
3-Medya ve kamuoyu nezdinde hakemlerin haklarını savunan bir iletişim kampanyası başlatırdım.
4-MHK’den bağımsız yürüyen bir yapı olması için, tüm hakemlerin ortak menfaatleri adına TFF’nin denetiminde hakemlerin haklarının savunulmasını sağlayacak bir yapı kurardım.
Hakemin Sesi: Hakem–futbolcu ceza eşitliği için talimat değişikliği şart mı?
Bu adaletsizlik devam ederse, Türk hakemliği nasıl ayakta kalacak?
Av. Murat Söylemez: Talimat değişikliği şarttır. Pek çok hakem 57. maddeden ceza alarak hakemliğini kaybetti. Gerek etik açıdan gerek de kapsam olarak bahis konusunda yeterli bilgiye sahip olmadıkları anlaşıldı. Maç manipulasyonuna giren veya yönettiği maçlara bahis oynayanlar elbette hakemlikten uzaklaştırılmalı. Ancak genç hakemlere farkındalık yaratılması adına eğitimler düzenlenmeli ve her sezon başı hassasiyetler hatırlatılmalı. Aksi durumda genç yetenekler hakemlik yapmaktan çekinecek, mevcut hakemler de motivasyon kaybı yaşayacaktır. Türk hakemliği, ancak adaletli ve şeffaf bir sistem içinde ayakta kalabilir.
“BAHİSTE FUTBOLCU KORUNUYOR, HAKEM HARCANIYOR. BU ADALET KİMİN ADALETİ?”
Av. Murat Söylemez: Bu soru, Türk futbolundaki çarpık ceza politikasını özetliyor. Adalet, herkes için eşit olmalıdır. Hakemler de futbolcular kadar değerlidir. Onları harcamak, futbolun ruhunu da harcamaktır. En çarpıcı örneği de TFF tarafından sadece 1 maça bahis oynadıkları tespit edilen futbolcuların bir kısmının isminin dahi açıklanmamasıdır. Ancak konu hakem olunca 1 maç oynadıkları halde çarşaf çarşaf isimleri açıklanan pek çok isim mevcut. Türk futbolunun klasik döngüsü bahis olayında da aynı şekilde yürüyor. Her zaman “üvey evlat hakemler” …
Hakemin Sesi: Sayın Murat Söylemez, sorduğumuz sorulara içtenlikle cevaplar verdiğiniz için teşekkür ederiz.
Av. Murat Söylemez: Ercan hocam 30 yıldan beri sizi hakemlerle içiçe ve onların sesi olarak görüyoruz. Umarız bu birliktelik daha uzun yıllar sürer. Bizleri hatırlayıp sayfalarınızı açtığınız için biz size teşekkür ederiz.
Genel başkanlar ve sıralamaları:
Yusuf Namoğlu
Oğuz Sarvan
Ahmet Çakar
Serdar Çakır
Metin Tokat
Mustafa Çulcu
Selçuk Dereli
Dursun Cumali Sucu
Murat Söylemez
Abdurrahman Arıcı
İlhan Erdem
Batu uçar
21 Ocak 2026 Çarşamba 15:14